Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế của QH Hà Văn Hiền: Chiến lược đúng, dự án có hiệu quả PDF. In Email
Thứ năm, 12 Tháng 11 2009 08:41
Xung quanh những vấn đề "nóng" của các tập đoàn (TĐ), Tổng Công ty (TCT) như nợ vay tăng cao so với vốn chủ sở hữu, đầu tư ngoài ngành vào bất động sản, chứng khoán, tài chính, sử dụng vốn nhà nước không hiệu quả...làm thất thoát nguồn vốn ngân sách. Bên lề phiên họp QH, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Hà Văn Hiền đã có cuộc trao đổi với báo giới.
- Thưa ông, với những TĐ, TCT nhà nước làm ăn thua lỗ cần có thái độ như thế nào?

+ Do chúng ta xử lý chưa triệt để. Vấn đề này phát hiện ra không phải là mới mà đã từ lâu rồi. Nhưng các cơ quan có chức năng chưa xử lý nên để nó kéo dài, tích tụ lại làm cho các đơn vị này ngày càng khó khăn hơn.

- Hướng cụ thể, sắp xếp lại các doanh nghiệp này như thế nào?

+Đối với TĐ, TCT đang có khó khăn ví dụ như các dự án thiếu vốn, thậm chí có đơn vị do chiến lược đầu tư chịu tác động của suy thoái kinh tế thì nhà nước cũng cần có biện pháp xử lý. Làm sao, tránh cho dự án ấy càng kéo dài ra, càng kém hiệu quả.

- Còn với đơn vị nợ vay trên vốn sở hữu cao, hướng nào để giải quyết, thưa ông?

+ Báo cáo cũng đã chỉ ra có những đơn vị mà nợ vay trên vốn sở hữu tăng trên 10 lần, có đơn vị 14-15 lần. Với những đơn vị này thì mình cũng cần phải xem xét. Cũng có điều cần lưu ý là phần lớn doanh nghiệp có số nợ lớn do vay để đầu tư trung hạn và dài hạn. Xét về phương diện để phát triển giữa doanh nghiệp mạnh dạn vay vốn để đầu tư thì chúng ta cũng cần khuyến khích. Vừa qua, chúng ta cũng phải chia sẻ với một số TĐ, TCT do suy thoái kinh tế thế giới tác động làm cho chiến lược đầu tư bị ảnh hưởng. Ví dụ Vinashin là một điển hình. Khi đơn vị này có rất nhiều hợp đồng kinh tế với các đối tác nước ngoài, ký kết đóng tàu từ 3-5 vạn tấn, thậm chí nhiều hơn. Họ thành lập một chiến lược phát triển. Nhưng, đùng một cái, do suy giảm kinh tế nên những hợp đồng này bị cắt giảm nên Vinashin gặp nhiều khó khăn. Trong trường hợp đấy, chúng ta phải xem xét như thế nào. Trong trường hợp có những dự án có hiệu quả nhưng gặp khó khăn thì nhà nước cũng cần phải can thiệp để các dự án ấy tiếp tục được thực hiện. Tránh tình trạng để nó càng chậm trễ càng đình trệ thì làm cho hiệu quả càng trở nên thấp hơn.

Tổng quan lại, với các đơn vị gặp khó khăn nhà nước cũng cần tạo điều kiện về vốn và các phương tiện khác để các dự án được tiếp tục. Nhưng phải là những dự án có hiệu quả.

- Theo ông, có nên xem xét, xử lý trách nhiệm cá nhân hay không?

+ Tôi nghĩ rằng chúng ta cũng cần xem xét chiến lược đầu tư của một số TĐ. Trong kinh doanh có rủi ro, có quyết định là đúng nhưng do tác động của yếu tố khách quan làm cho chiến lược kinh doanh ấy không khả quan thì chúng ta cần xem xét căn nguyên của nó. Trừ khi vì lợi ích cục bộ, vì lợi ích cá nhân nào đó mà người ta vi phạm thì chúng ta phải xem xét. Điều này, phải xem xét một cách thấu đáo.

Nhìn về hình thức, chúng ta thấy những dự án đầu tư nằm trong chiến lược bây giờ khó khăn, đình trệ mà còn hiệu quả thì cần có can thiệp cho nó tiếp tục thực hiện. Nhằm để cho việc sử dụng nguồn vốn của nhà nước có hiệu quả hơn, tránh rơi vào tình trạng hiệu quả thấp đi.

- Nhưng với TĐ, TCT đầu tư ra ngoài ngành, nhất là ngành "thời thượng", trong khi vốn đầu tư trong ngành thì lại thiếu. Xử lý vấn đề này như thế nào, thưa ông?

+Trước đây, chúng ta chưa có văn bản nào về điều kiện một doanh nghiệp nhà nước được đầu tư ra ngoài ngành sản xuất kinh doanh chính của mình. Chính vì thế mới xảy ra tình trạng có tới 47 TĐ, TCT đầu tư ra ngoài ngành vào các lĩnh vực tài chính, chứng khoán, bất động sản...với một khối lượng tiền khá lớn. Khi các TĐ, TCT đầu tư vào lĩnh vực này phần lớn hiệu quả thấp hơn so với đầu tư trong chính ngành. Vấn đề đặt ra, tới đây nhà nước cần có quy định cụ thể về vấn đề này. Anh được đầu tư ra ngoài khi nào? Điều kiện của nó như thế nào? Trách nhiệm của anh như thế nào khi đầu tư ấy không hiệu quả? Sau cuộc giám sát này chúng ta cần hoàn thiện, bổ sung chính sách ấy.

- Trường hợp Vinashin được giao nguồn vốn lớn nhưng nợ nhiều, dây dưa. ông nghĩ sao về điều này?

+Đoàn giám sát cũng chưa có điều kiện để đi xem xét cụ thể sâu vào những chi tiết sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp. ở đây tôi đang xem xét về cách tổng quan nhất về cách sử dụng vốn của các TĐ, TCT thì thấy rằng biểu hiện rõ nhất là số nợ một số TĐ, trong đó có Vinashin là khá cao. Trong trường hợp chiến lược đầu tư không đúng, đầu tư "nóng" thì sau này cũng cần xem xét đến trách nhiệm của Ban quản lý của các TĐ, TCT này.

-Vậy Vinashin phát triển "nóng" với hơn 1000 đơn vị thành viên sao nhà nước không... can thiệp kịp thời?

+Do các cơ quan chức năng là chủ sở hữu với các TĐ, TCT còn khiếm khuyết trong văn bản quy phạm của chúng ta về trách nhiệm chủ sở hữu đối với đối tượng sở hữu của mình như thế nào.

- Các TĐ, TCT xin cấp 5000 tỷ đồng từ vốn ngân sách. Nhưng có ý kiến không cấp thêm vốn cho các TĐ, vậy vấn đề ấy theo ông sẽ như thế nào?

+Điều này cần xem xét trong những trường hợp cụ thể và đối với những doanh nghiệp cụ thể. Bởi là doanh nghiệp nhà nước, giữ vai trò then chốt của nền kinh tế thì nhà nước cũng cần có trách nhiệm.

-Thời gian tới sẽ tiếp tục có những TĐ ra đời, trong khi ĐBQH băn khoăn việc điều hành của tập đoàn so với TCT vẫn chỉ là "bình mới rượu cũ". Quan điểm của ông như thế nào?

+ Thời gian qua chúng ta đã thành lập được 8 TĐ. Trong Báo cáo giám sát cũng chỉ rõ những bất cập của mô hình quản lý, quản trị trong TĐ. Việc hình thành các TĐ mới chắc chắn sẽ rút kinh nghiệm từ một số bất cập. Chúng ta cần có tổng kết kỹ lưỡng về các mô hình của TĐ cũ nhất là quan hệ của quản trị trong nội bộ TĐ. Bởi quan hệ giữa công ty mẹ và công ty con trong TĐ và quan hệ công ty mẹ, công ty con trong TCT chưa có phân định rõ ràng. Do vậy quản trị nội bộ trong TĐ, TCT vẫn còn có vấn đề. TĐ mới ra đời phải trên cơ sở đánh giá thật kỹ các mô hình TĐ cũ.

-Xin cảm ơn ông!

Vương Hà (ghi)