Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý về nguyên tắc, giao Bộ KHĐT chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan đề xuất mô hình tập đoàn kinh tế tư nhân. DĐDN có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Hồng Sơn - Chủ tịch Hiệp hội DN Hà Nội, TGĐ Tập đoàn đầu tư phát triển Hà Nội, Đại biểu Quốc hội khoá XII về vấn đề này.
- Theo ông, khi xây dựng mô hình Tập đoàn kinh tế tư nhân (TĐKTTN) đâu là điểm khác biệt cơ bản so với mô hình Tập đoàn kinh tế đang thí điểm hiện nay ?
Ở VN, các tập đoàn được hình thành dựa trên việc chuyển đổi từ mô hình TCty nhà nước. Nhà nước điều tiết hoạt động của các Cty thành viên thông qua vai trò cổ đông vì vậy một số quyết định mang tính hành chính, chưa thiết lập được mối quan hệ nội tại. Trên thế giới khái niệm tập đoàn được hiểu đơn giản là một nhóm Cty kết hợp với nhau hoạt động đa ngành nghề, đa quốc gia và vùng lãnh thổ xuất phát từ nhu cầu thực tiễn về phát triển kinh doanh, phân bổ và giảm thiểu rủi ro, tích tụ tập trung vốn để mở rộng quy mô, đa dạng loại hình kinh doanh, nâng cao khả năng cạnh tranh, tạo ra sự ảnh hưởng lớn đến thị trường. 
Đây là cơ cấu phát triển khách quan trong hoạt động kinh doanh. Trên thực tế một số DN của VN cũng đã đang hoạt động theo xu hướng này. Và việc đưa ra một mô hình TĐKTTN thực chất là một khái niệm để chính danh cho một mô hình kinh tế đang có.
- Việc các tập đoàn kinh tế nhà nước đầu tư quá nhiều ra ngoài ngành và không mang lại hiệu quả như UB Thường vụ Quốc hội đã nêu trong kỳ họp lần này có ảnh hưởng như thế nào tới sự phát triển cũng như năng lực cạnh tranh của các DN tư nhân đang hoạt động theo mô hình tập đoàn, thưa ông ?
Việc phát triển của các tập đoàn kinh tế nhà nước không ảnh hưởng đến sự phát triển của các TĐKTTN. Tuy nhiên khi Chính phủ, Nhà nước chỉ tập trung quan tâm, đầu tư, hỗ trợ tạo điều kiện cho các tập đoàn kinh tế nhà nước mà bỏ qua việc chuẩn bị điều kiện cho các TĐKTTN phát triển thì trước hết thiệt thòi cho kinh tế đất nước bởi bản thân các TĐKTTN có lộ trình của họ và họ cũng biết cách khai thác những góc độ mà pháp luật cho phép. Khó khăn là việc hoạch định các chính sách của nhà nước để trong quá trình xây dựng mô hình hình thành và phát triển các TĐKTTN phải tương thích với hệ thống pháp luật, cải cách hành chính về cạnh tranh và đầu tư, thương mại, chuyển giao công nghệ, thuế, tài chính, ngân hàng, sáp nhập và mua lại theo hướng thống nhất... đồng thời tạo ra được sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.
- Theo ông, hiện nay đâu là sự khác biệt giữa tập đoàn kinh tế nhà nước và các DN đang hoạt động theo mô hình TĐKTTN ?
TĐKTTN bao giờ cũng có sự chủ động và linh hoạt hơn các tập đoàn kinh tế nhà nước. Khó khăn đối với các TĐKTTN là hiện nay họ không được giao các dự án, loại hình kinh doanh mà nhà nước độc quyền. Vấn đề này Quốc hội cũng đang có ý kiến để làm sao chuyển dịch dần độc quyền DN sang độc quyền kinh tế nhà nước.
- Ông đánh giá như thế nào về hiệu quả hoạt động của một số DN đang hoạt động theo mô hình TĐKTTN hiện nay ?
Cái gọi là mô hình kinh tế tập đoàn tư nhân hiện nay thực chất đó là các nhà đầu tư dân doanh đang hoạt động theo mô hình tập đoàn. Nói chung các DN đang hoạt động theo mô hình đa lĩnh vực, đa ngành nghề đang phát triển và có hiệu quả..
- Theo ông, việc hình thành các TĐKTTN sẽ tạo thuận lợi gì cho DN và cho sự phát triển của nền kinh tế ?
Sự hội nhập vào nền kinh tế thế giới ngày càng sâu rộng của VN đòi hỏi nền kinh tế VN phải có những tập đoàn kinh tế mạnh, giữ vai trò chủ đạo và điều tiết một số lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế. Thành công của một số DN hoạt động theo mô hình tập đoàn sẽ tác động nhất định đến hệ thống DN ngoài quốc doanh tạo động lực cho các DN nỗ lực vươn lên. Vì vậy, việc thành lập các mô hình TĐKTTN sẽ góp phần thúc đẩy quá trình dựng thương hiệu mạnh của VN có khả năng cạnh tranh thành công trong hội nhập kinh tế quốc tế.
- Xin cảm ơn ông
|
Ông Mai Hữu Tín - CT HĐQT, TGĐ Cty cổ phần đầu tư U&I :
Chính danh phải đi kèm bình đẳng
Theo thế giới thì mô hình tập đoàn thực chất cũng chỉ là hệ thống giữa Cty mẹ với các Cty con. Hiện tại ở VN cũng đã có khá nhiều DN đang hoạt động như vậy, có những Cty mẹ đang có tới hàng chục Cty con. Vấn đề ở đây chỉ là tên gọi chính danh. Tuy nhiên theo tôi khi đưa ra mô hình tập đoàn thì vấn đề cần quan tâm là thiết lập được một mô hình hoạt động như thế nào giữa Cty mẹ và các Cty con. Cty mẹ có trực tiếp tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh hay không hay chỉ làm chức năng quản lý và phân bổ vốn cho các Cty con triển khai làm. Tôi thì thiên về hướng nên để Cty mẹ thực hiện chức năng quản lý vốn. Hiện tại đang tồn tại hai sự bất bình đẳng khá rõ giữa các DN nhà nước và DN ngoài quốc doanh. Đó là: Thứ nhất trong tiếp cận nguồn vốn, nếu như DN tư nhân chỉ được vay tối đa 70% trên vốn tự có thì các DN nhà nước có thể vay được gấp hàng chục lần vốn họ có; Thứ hai, đối với giá trị sử dụng đất, phần lớn các Cty tư nhân phải mua chứ không được thuê thoải mái như các Cty nhà nước. Thiết nghĩ để chính danh hơn thì phải định giá lại giá trị đất để đưa vào vốn của họ, lấy cơ sở đó hạch toán kinh doanh lỗ lãi của DN trên vốn thực. Tạo được môi trường kinh doanh bình đẳng sẽ tạo động lực cho các TĐKTTN phát triển. Bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường - Chủ tịch HĐQT, TGĐ Cty cổ phần Đầu tư và Phát triển VN (VID) :
Vấn đề là hiệu quả kinh tế
Khối kinh tế tư nhân ngày càng đóng góp nhiều vào ngân sách nhà nước. Tôi nghĩ ngoài việc đề xuất của cộng đồng DN thì Chính phủ cũng đã nhìn thấy vai trò của các DN ngoài quốc doanh. Việc công nhận bằng văn bản pháp lý có tên gọi chính danh cho một loại hình hoạt động của DN sẽ tạo định hướng cho các DN đồng thời là động lực thúc đẩy các cơ quan quản lý và DN phân bổ lại các nguồn lực phục vụ cho mục tiêu chung phát triển kinh tế đất nước . Nếu không xây dựng được các DN quy mô lớn thì sức cạnh tranh của các sản phẩm VN và nền kinh tế VN sẽ bị hạn chế. Theo tôi, bất kỳ thành phần kinh tế nào thì hiệu quả kinh tế vẫn phải đặt lên hàng đầu. Vì vậy dựng hành lang pháp lý cho mô hình TĐKTTN cần phải đưa ra được các quy định cụ thể về vốn, quy mô hoạt động… nhằm tạo sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế. Ông Phạm Đình Đoàn - TGĐ Phú Thái Group :
Ưu đãi có giám sát các TĐKTTN
Trong điều kiện của VN, theo tôi, giai đoạn đầu, TĐKTTN nên xây dựng dựa trên việc tập hợp, liên kết các DN mạnh tập trung ở một số lĩnh vực có thể trợ giúp lẫn nhau nhằm phát huy tối đa nguồn lực và lợi thế sẵn có. Tuy nhiên để xây dựng và phát triển thành công mô hình TĐKTTN thì trước hết phải đưa ra một phương án tối ưu nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các TĐKTTN. Chẳng hạn hiện nay các tập kinh tế nhà nước đang nhận được khá nhiều sự hỗ trợ từ Chính phủ như vốn, mặt bằng, bảo lãnh phát hành trái phiếu... Vậy các TĐKTTN có được hưởng các ưu đãi đó không. Tất nhiên khi đã được hưởng các ưu đãi thì cũng cần thiết phải có sự giám sát một cách chặt chẽ từ phía cơ quan quản lý nhà nước bởi quy mô và phạm vi hoạt động của các tập đoàn ảnh hưởng rất lớn tới nền kinh tế. |



